NHỮNG CON SỐ BÁO ĐỘNG VỀ GIA Đ̀NH
Tỷ lệ người Mỹ theo Công giáo có xu hướng ly dị ít hơn nhiều so với
những người theo tôn giáo khác hay không tôn giáo.
Triệu Minh (cgvdt.vn)
Hằng năm, có rất nhiều nghiên cứu xă hội học trên thế giới đă đưa ra những báo cáo về thực trạng đáng buồn của đời sống gia đ́nh thời hiện đại.
Khủng hoảng gia đ́nh ở châu Âu
Bảng tổng kết mới nhất của Cơ quan Nhân khẩu học thuộc Liên Hiệp Quốc, đă khiến nhiều người không khỏi ngạc nhiên trước tốc độ gia tăng ngoài sức tưởng tượng của t́nh trạng tan vỡ hạnh phúc gia đ́nh. Theo đó, tại 27 nước châu Âu có hơn 1 triệu cặp vợ chồng ly dị trong 1 thập niên qua.
Ngoài ra, tại châu lục này, số người kết hôn vào năm 2008 ít hơn năm 1980 là 725.000 người, tức là giảm đi 23,4% (từ 3,1 triệu xuống 2,37 triệu), mặc dù dân số đă tăng lên rất nhiều. Hiện nay, ở châu Âu, tỷ lệ ly dị tiến gần đến mức 1/2, tức là cứ hai cặp kết hôn th́ có một cặp vợ chồng tan vỡ hạnh phúc. Thậm chí ở một số nước như Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Hungary có tỷ lệ 2/3. Con số này khác xa so với vài chục năm trước (chỉ gần 1/5).
Một cuộc khảo sát khác vừa được công bố có thể khiến các bậc phụ huynh ở Anh “giật ḿnh” khi xứ sở sương mù có tỷ lệ bố mẹ đơn thân cao hơn bất cứ nước nào ở Tây Âu. Theo khảo sát của Cơ quan thống kê châu Âu (Eurostat), có tới 18,4% số gia đ́nh ở Anh chỉ có bố hoặc mẹ, trong khi tỷ lệ này ở Đức là 12,7%, Pháp 14,4% và Hà Lan 10,6%. Các số liệu nói trên được công bố vào thời điểm có sự tranh luận gay gắt trong xă hội Anh rằng có phải chính lối sống chung như vợ chồng nhưng không kết hôn là nguyên nhân gây ra sự gia tăng đột biến các gia đ́nh đơn thân ?
Mấy
năm gần đây, tỷ
lệ ly hôn của Đức luôn cao.
Dựa trên số liệu của Cục Thống kê liên bang, năm 2009 nước Đức có
200.000 cặp bỏ nhau, phần lớn ly thân chỉ sau 6 năm kết hôn, đến năm thứ
7 th́ làm thủ tục ly hôn. Báo địa phương Mirror đă quy kết nguyên nhân
là do tỷ lệ thất nghiệp gia tăng, gây nên sự bất ḥa giữa các cặp vợ
chồng rồi dẫn đến ly hôn.C̣n tại Mỹ, tuy có tới trên 90% người trưởng thành lựa chọn cuộc sống hôn nhân nhưng tỷ lệ ly hôn thường rất cao, kể cả ở những người trên 60 tuổi. Các chuyên gia Mỹ cho rằng những quốc gia mà xă hội dễ dàng chấp nhận t́nh trạng ly hôn là những quốc gia có tỷ lệ ly hôn trong dân số cao nhất.
Một nghiên cứu cho biết, tỷ lệ người Mỹ theo Công giáo có xu hướng ly dị ít hơn nhiều so với những người theo tôn giáo khác hay không tôn giáo. Dẫn chứng là tỷ lệ những người kết hôn theo đạo Công giáo có xu hướng ly dị ở mức 28% so với 32% những người theo tôn giáo khác và 40% những người không theo tôn giáo nào. Ngoài ra, những cặp vợ chồng khi kết hôn đều là người Công giáo cũng có tỷ lệ ly hôn ít hơn người Công giáo kết hôn với người ngoài đạo.
Nguyên nhân là những người theo Công giáo luôn được đ̣i hỏi thực hiện bổn phận với nhau và thực tập nếp sống đạo. Những người có theo đạo thường xuyên tham gia những hoạt động tôn giáo có “nguy cơ” ly dị ít hơn hẳn so với những trường hợp c̣n lại. Chẳng hạn, người theo đạo nhưng không thường xuyên đi lễ th́ tỷ lệ ly dị ở mức 60%, so với 38% ở những người chăm đi lễ.
Nhạt nḥa giá trị truyền thống ở châu Á
Đối với khu vực châu Á, chưa bao giờ t́nh trạng ly dị tại đây lại phổ biến như hiện nay. 20 năm qua, tỷ lệ này ở các nước trong khu vực tăng lên gấp 2-3 lần, vượt trên cả một số nước châu Âu. Các nước châu Á vốn có truyền thống lấy gia đ́nh bền vững làm nền tảng lại bùng phát hiện tượng này. Thậm chí Ấn Độ, một đất nước c̣n nặng truyền thống “xuất giá ṭng phu” th́ tỷ lệ này cũng ngày một tăng.
Một
nghiên cứu của Liên Hiệp Quốc về t́nh trạng ly hôn ở các nước châu Á cho
thấy mâu
thuẫn về lối sống là
nguyên nhân hàng đầu (27,7%) dẫn đến ly hôn, các yếu tố tiếp theo là ngoại
t́nh (25,9%), kinh
tế (13%), bạo
hành gia đ́nh(6,7%), lư
do sức khỏe (2,2%)
và xa
nhau lâu ngày (1,3%).
Tỷ lệ ly dị cao khiến nhiều trẻ em không được nuôi dạy trong gia đ́nh
truyền thống hay cách chọn làm mẹ đơn thân của nhiều phụ nữ đă làm thay
đổi nền tảng một gia đ́nh. Ngoài ra, ư nghĩa hôn nhân ngày càng trở nên
phức tạp, khi ở một số nơi, người ta cho phép những cặp t́nh nhân đồng
giới kết hôn và được pháp luật công nhận.Đặc biệt, Hàn Quốc hiện đă trở thành nước có tỷ lệ ly hôn cao thứ ba toàn cầu. Theo số liệu của Cục thống kê Hàn Quốc, mấy năm gần đây tỷ lệ ly hôn ở Hàn Quốc luôn tăng với mức 0,5% / năm. Trong 10 năm qua, số vụ ly hôn đă tăng gấp 3 lần, số vụ ly hôn năm sau luôn phá kỷ lục năm trước.
Sự thay đổi về quan niệm hôn nhân cũng là nguyên nhân quan trọng dẫn đến tỷ lệ ly hôn gia tăng. Thế hệ mới trưởng thành với suy nghĩ và lối sống khác biệt, coi trọng tự do cá nhân và nghĩ cho bản thân hơn là những ràng buộc và trách nhiệm từ gia đ́nh, tôn giáo tín ngưỡng. Khi nền kinh tế công nghiệp phát triển và bên cạnh đó, làn sóng di cư từ làng quê ra đô thị báo hiệu sự sụp đổ của những mô h́nh đại gia đ́nh nhiều thế hệ. Tại Trung Quốc, 70% các vụ ly dị là do phụ nữ chủ động đề nghị, trong khi tỷ lệ này là hơn một nửa tại Indonesia. Việt Nam cũng có xu hướng tăng mạnh, gần đây có trên 60.000 vụ ly hôn/năm ở Việt Nam và xu hướng này đang tiếp tục tăng.
Mặt khác, hôn nhân thời nay không c̣n bền vững như trước, bởi xă hội hiện đại có quá nhiều thứ chi phối khiến con người cảm thấy lúng túng và mất phương hướng. T́nh trạng ly dị đột biến như hiện nay không chỉ có ở thế hệ trẻ. Nhiều nơi ở châu Á, tỷ lệ các cặp vợ chồng lớn tuổi ly dị cũng rất cao.
Tuy nhiên, khác với ở châu Âu, nơi hôn nhân đă trở thành một lựa chọn trong cuộc sống và tỷ lệ kết hônđă giảm đi đáng kể, tỷ lệ kết hôn ở Đông Á không hề suy giảm. Ở Đông Á, độ tuổi kết hôn lần đầu và tỷ lệ không kết hôn đă tăng lên một cách rơ rệt. Ở Nhật Bản, tỷ lệ này tăng lên đáng kể đối với cả nam và nữ, cụ thể là có 1 trong số 6 nam giới và 1 trong số 13 nữ giới chưa từng trải nghiệm cuộc sống hôn nhân. Con số này là thấp hơn so với Thụy Điển nhưng lại cao hơn các nước khác ở châu Âu.
Triệu Minh